Framer Framed

9 Jan 2026
17:00 - 19:30

Finissage: Srefidensi – Suriname Vrij!

Kom naar de finissage van de tentoonstelling Srefidensi – Suriname Vrij! Symbolen van 50 jaar Surinaamse onafhankelijkheid, waarin kunstenaar Sara Blokland samen met Sherlien Sanches en curator Leana Boven reflecteert op bekende en minder bekende verhalen uit de koloniale geschiedenis die in 1975 geleid hebben tot de onafhankelijkheid van Suriname. Het gesprek wordt gevolgd door een sonische lezing en gesprek met musicoloog mo w/rights.

Programma

17:00 – 18:00 Gesprek met Sara Blokland en Sherlien Sanches, gemodereerd door curator en onderzoeker Leana Boven
Het gesprek begint met een presentatie van Blokland over Srefidensi, een onderzoeksinitiatief van Blokland en FOTODOK. Het richt zich op de protestmars van de indigenous Surinaamse bevolking in 1976 en de historische context daarvan, met onder meer zeldzame archieffoto’s van kunstenaar Cary Markerink. In december 1976 begonnen vijftig indigenous Surinaamse vrouwen en mannen aan een vierdaagse mars van 150 kilometer van Albina naar Paramaribo, georganiseerd door KANO (een coalitie van Kalina- en Lokono-gemeenschappen), om de rechten te eisen van het land waarop zij al eeuwenlang leefden – rechten die tot op de dag van vandaag nog steeds niet zijn geregeld. Voortbouwend op deze geschiedenis reflecteert het gesprek op protesten, niet als verre archiefmomenten, maar als geleefde geschiedenis met blijvende relevantie. In dialoog met Sherlien Sanches brengen de deelnemers perspectieven, ervaringen en de hedendaagse strijd rondom land, taal en cultuur naar voren, waarbij de aanwezigheid van indigenous Surinaamse stemmen in verleden en heden centraal staan.

18:15 – 19:00 Sonische lezing door mo w/rights over Surinaamse verzetsmuziek
Musicoloog mo w/rights (Maurice Dharampal) onderzoekt het raakvlak tussen (nieuwe) media, muziek en bevrijding. In samenwerking met The Black Archives duikt hij in de geschiedenis van de Surinaamse socialistische organisatie LOSON en het album Stré Pokoe, dat veertien revolutionaire strijdliederen bevat die een progressieve wereldvisie en internationale solidariteit tegen kolonialisme, racisme en fascisme uitdragen. Met behulp van sonische lezingen als methode, onderzoekt hij verschillende nieuwe manieren om de muziek, het verhaal en de ideologie te verspreiden.

Meld je hier aan voor de finissage.

De tentoonstelling Srefidensi – Suriname vrij! Symbolen van 50 jaar Surinaamse onafhankelijkheid presenteert werk van kunstenaars Sara Blokland & Jaya Pelupessy en Xavier Robles de Medina, samengesteld door curator Vincent van Velsen. Vijftig jaar geleden, op 25 november 1975, werd Suriname onafhankelijk. Het jaar 1667 markeerde het begin van een 308 jaar durende koloniale overheersing, waarbij het Caribische land op het Zuid-Amerikaanse continent onder Nederlands bewind kwam. De tentoonstelling brengt twee projecten samen die zich richten op prominente symbolen van de Surinaamse Onafhankelijkheid: de nationale vlag en de totstandkoming van het standbeeld van de Surinaamse premier Johan Adolf Pengel.

Sara Blokland gebruikt fotografie als middel om te reflecteren op zowel bekende als minder bekende verhalen uit de geschiedenis die hebben geleid tot de onafhankelijkheid van Suriname in 1975. Samen met schrijvers, kunstenaars en onderzoekers analyseert zij artikelen, verhalen en foto’s die het verzet en de emancipatie van het Surinaamse volk weergeven. Een belangrijk symbool in die periode was de Surinaamse vlag, die in 1975 niet alleen in Suriname, maar ook in de Amsterdamse Bijlmer werd gehesen. Op 24 november, de dag vóór de officiële onafhankelijkheidsverklaring, wapperde de vlag al voor de sporthal in de Bijlmermeer: in de ijzige kou, maar onder luid gejuich van velen. Door het tijdverschil was de vlag in Nederland uren eerder te zien dan in Suriname. Aan de hand van met name foto’s en de verhalen onderzocht Blokland in samenwerking met Jaya Pelupessy de geschiedenis van de Surinaamse Vlag en diens betekenissen. Het vertelt het verhaal van de vlag als metafoor, symbool, onderwerp van politieke discussie en als protestmiddel.

De vlag in Paramaribo werd gehesen op de plek waar 52 jaar lang het meer dan levensgrote granieten beeld stond van een jonge koningin Wilhelmina. Het standbeeld werd enkele dagen voor de onafhankelijkheidsviering verwijderd. Dit gebeurde ’s nachts, om de vele Surinaamse oranjegezinden niet tegen het hoofd te stoten. Daarna werd het versleept naar het kampement van de Nederlandse troepenmacht in Paramaribo om een jaar later een nieuwe plek te krijgen aan de Waterkant bij Fort Zeelandia – waar het nu nog steeds staat. Het beeld van Wilhelmina – de belichaming van de koloniale macht – moest plaats maken voor het nieuwe symbool van de onafhankelijke natiestaat Suriname.

Op het toenmalige Oranjeplein, dat later het Onafhankelijkheidsplein zou gaan heten, werd namelijk een jaar eerder, in 1974, al een ander beeld geplaatst: een standbeeld van Johan Adolf Pengel (1916-1970), grondlegger van de Surinaamse onafhankelijkheid. Samen met de Hindoestaanse politiek leider Jagernath Lachmon was hij de grondlegger van de Verbroederingspolitiek welke de basis moest vormen voor de gezamenlijke toekomst van alle etniciteiten binnen één onafhankelijk Suriname.

Het standbeeld werd gemaakt door Stuart Robles de Medina (1930-2006), die gezien wordt als een van de belangrijkste Surinaamse moderne beeldhouwers. Zijn kleinzoon, Xavier Robles de Medina, gebruikt documentatie van het proces, vastgelegd in een familiealbum, om inzicht te geven in het artistieke maakproces, maar ook in het maatschappelijke klimaat tijdens de politiek tumultueuze periode die leidde tot de onafhankelijkheid van Suriname in 1975. De door Xavier gemaakte publicatie Pengel (2024) is een replica van het familiealbum, waarin de totstandkoming van het beeldhouwwerk nauwkeurig is gedocumenteerd, en wordt aangevuld met interviews en gesprekken met betrokken familieleden. Het kunstenaarsboek beschrijft uitgebreid onderzoek naar het werk van Stuart Robles de Medina en de historische tijdsperiode waarin hij aan deze bronzen sculptuur werkte van de Surinaamse premier Johan Adolf Pengel in de jaren voorafgaand aan de onafhankelijkheid van Suriname

Vijftig jaar na het hijsen van de eerste Surinaamse vlag en de verwijdering van het standbeeld van Wilhelmina is het van groot belang stil te staan bij dit scharniermoment in de geschiedenis. Het onderzoek van Robles de Medina, Blokland en Pelupessy worden door curator Vincent van Velsen samengebracht in de vorm van objecten, verhalen en documentatie, die de symboliek rondom staatsvorming en het politieke proces van de Surinaamse Onafhankelijkheid bevragen en in beeld brengen.

Deelnemende kunstenaars
Sara Blokland en Jaya Pelupessy
Xavier Robles de Medina

Curator
Vincent van Velsen

Grafisch ontwerp
Kazeze

Locatie
Framer Framed
Oranje-Vrijstaatkade 71
1093 KS, Amsterdam

Finissage
Vrijdag 9 januari 2026, 17.00 uur. Meld je aan.

Openingstijden
21 november 2025 – 11 januari 2026
Dinsdag t/m zondag, 12.00 – 18.00 uur

Framer Framed wordt ondersteund door het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap; Amsterdams Fonds voor de Kunst; Gemeente Amsterdam; en VriendenLoterij Fonds.

Netwerk

Leana Boven

mo w/rights

Vincent van Velsen

Kunstcriticus, onderzoeker en curator

Sara Blokland

Kunstenaar, curator