De kunstdocent als community artist – in gesprek met Secret Arts Teachers Vera en Amber
Tijdens het schooljaar 2024-2025 is het Lectoraat Kunsteducatie van de Amsterdamse Hogeschool voor de Kunsten het project Secret Arts Teachers gestart waarin twintig kunstdocenten onderzoeken hoe de schoolomgeving de veiligheid en ruimte biedt voor artistiek experiment en avontuur. De komende maanden licht Mister Motley de kunstdocenten uit, in aanloop naar de groepstentoonstelling met leerlingenwerk in Framer Framed. Vandaag: Vera van L. en Amber T.
Augustus 2026
Tekst van Sanne Kersten
Constructing Truth – in gesprek met Vera van L.
Op een muziekschool in Joure onderzochten leerlingen van muziekdocent Vera van L. tijdens het maken van een musical hoe maakbaar de waarheid is. Zij kregen de opdrachtBedenk een fictief verhaal en transformeer de reacties daarop in geluid en beeld. Met behulp van AI werden de reacties getransformeerd tot musicalnummers. Een tweede groep vertaalde de teksten naar beeld in fotografisch werk, dat fungeert als albumhoes. Samen vormen de werken een reeks individuele waarheden en tonen zij hoe ‘waarheid’ ontstaat in handelen, interpretatie en verbeelding.
Secret Arts Teacher Vera van L.
Welke verrassingen bracht het samen werk maken met leerlingen?
De verschuiving in de relatie met mijn leerlingen: doordat we samen iets onderzochten ontstond er een meer gelijkwaardige manier van werken. De opdracht raakte morele thema’s, zoals: ga ik dit wel doen? Ga ik vertellen dat het niet waar is? Hierin kozen de leerlingen hun eigen weg.
Welke ontdekkingen heb je gedaan door deel te nemen aan SAT?
Als docent hoef je niet altijd vooraf te weten waar je uitkomt, je hoeft niet altijd toe te werken naar één conclusie of vast eindpunt. Juist door dat los te laten, kan er een door leerlingen gestuurd proces ontstaan waarin onverwachte inzichten opgedaan worden.
Welk kunstwerk dat door een ander gemaakt is zou jij zelf gemaakt willen hebben? En waarom?
Les Misérables raakt me door de wisselende perspectieven op thema’s als verdriet, hoop en angst, waardoor goed en fout nooit vaststaan en je empathie als kijker voortdurend verschuift. Muziek en verhaal zijn volledig verweven en verdiepen elkaar. Juist die combinatie maakt musical tot een gelaagde en emotioneel krachtige kunstvorm.
Hoe heeft de deelname aan SAT jou veranderd als kunstenaar of docent?
Ik durf meer risico te nemen. Ik ben gaan inzien dat er veel meer kan dan je van tevoren denkt.
Activisme vol twijfel – in gesprek met Amber T.
Drie weken lang twijfelde theaterdocent Amber T. actief met haar twee groepen derde klas vwo-leerlingen uit Dordrecht. Als twijfelactivisten brachten ze een artistieke ode aan de twijfel. Hun werk verzet zich tegen de prestatiecultuur en is een ode aan besluiteloosheid, dralen, dubben en weifelen.
Secret Arts Teacher Amber T.
Welk werk ga je presenteren bij Framer Framed?
Leerlingen kregen de opdracht: Maak een activistische demonstratie over alles waar je over twijfelt. Het werk wordt levensgroot afgedrukt: theatrale foto’s van de leerlingen die in alle ernst activistisch demonstreren voor twijfel. Daarnaast kan het publiek op intieme wijze luisteren naar zacht getwijfel gefluisterd in een soundscape.
Welke verrassingen bracht het samen werk maken met leerlingen?
‘Doe ik het goed?’ ‘Is dit genoeg voor een 6?’ zijn vragen die ik veel hoor. Vaak snappen leerlingen na een paar lessen wat er in mijn les allemaal kan: alles. Dus alle gekke, absurde en onmogelijke ideeën zijn welkom: ‘Mevrouw, mogen we ook met z’n 10en een scène maken?’, ‘Mevrouw, wilt u meedoen in onze scène?’
Welke ontdekkingen heb je gedaan door deel te nemen aan SAT?
De school gebruiken als materiaal met alle stomme aspecten ervan! Leerlingen zich actief laten uitspreken tegen alles wat ze stom vinden is superinteressant. Zo kwam ik erachter dat ze helemaal niet zo negatief zijn als gedacht! Door de veelheid te gebruiken ontstaan er ook supervette dingen!
Welk kunstwerk dat door een ander gemaakt is zou jij zelf gemaakt willen hebben?
Ik vind de schilderijen van Edward Hopper altijd chill, omdat er zo’n eenzaamheid en kilte vanaf straalt. Zijn schilderijen vertellen een spannend verhaal en dat trekt me heel erg.
Hoe heeft de deelname aan SAT jou veranderd als kunstenaar of docent?
Ik blijf experimenteren en leerlingen aanzetten. Samen met leerlingen onderzoeken, ontdekken en verzinnen.
Dit interview werd oorspronkelijk gepubliceerd door Mister Motley, zie hier.
Het project Secret Arts Teachers is een initiatief van het lectoraat Kunsteducatie van de Amsterdamse Hogeschool voor de Kunsten. Van 11 tot en met 27 september 2026 is het werk te zien in Framer Framed, Amsterdam.
Publicatie over ‘kunst, activisme en burgerschapsonderwijs’
Wil je meer lezen over manieren om als docent kunst, activisme en burgerschapsonderwijs te combineren? Lees dan de publicatie Dealing with the Real Stuff van Nathalie Roos. in deze publicaties telt zij de vraag: hoe kan kunst helpen bij het ontwikkelen van kritisch denken en sociaal engagement in het onderwijs? Dit boek onderzoekt hoe de praktijken van hedendaagse activistische kunstenaars een krachtige middel kunnen zijn om leerlingen te inspireren, ze uit te dagen na te denken over hun positie in de maatschappij en ze te stimuleren tot actie.
Dit project, geleid door docent/onderzoeker Nathalie Roos, biedt een interdisciplinaire benadering die kunst, activisme en burgerschapsonderwijs samenbrengt. Het boek biedt niet alleen een theoretisch kader, maar ook praktische handvatten voor docenten in opleiding en vakdocenten om actuele, maatschappelijke thema’s in hun lespraktijk te integreren. Een onmisbaar werk voor iedereen die onderwijs wil geven dat verder gaat dan het klaslokaal en leerlingen wil voorbereiden op hun rol als actieve, kritische burgers.
Deze publicatie is gebaseerd op de uitkomsten van de driejarige minor Dealing with the Real Stuff, een samenwerking tussen de opleidingen Docent Beeldende Kunst en Vormgeving (Breitner Academie, Amsterdamse Hogeschool voor de Kunsten), Leraar Maatschappijleer (Hogeschool van Amsterdam) en platform voor kunst en cultuur Framer Framed. Gecoördineerd door CASE (Centre for Arts & Sciences Education). De publicatie is uitgegeven door Framer Framed en te krijgen in onze boekwinkel of via de webshop.
Community & Learning / Interview / Kunst in de openbare ruimte /
Exposities
