Over de rol van kunst in een globaliserende samenleving

Framer Framed

  • EN
  • Noord
    • Open Archief logo

    Open Oproep: Open Archief 5.0

    Het artist-in-residenceprogramma Open Archief fungeert als een plaats waar kunstenaars kunnen experimenteren met archieven. Dit omvat zowel de praktische omgang ermee als kritische reflectie op de manieren waarop archieven via artistieke praktijken benaderd, geïnterpreteerd en geactiveerd kunnen worden. Door kunstenaars en erfgoedinstellingen samen te brengen, beoogt Open Archief een ruimte te bieden voor experiment en creatie die buiten het institutionele framework van archieven opereert, maar er niet van losstaat. Dankzij toegang tot diverse archiefcollecties en een uitgebreid netwerk, en door middel van mentorschap, stelt het programma kunstenaars in staat om hun praktijk te verdiepen en meer inzicht te verwerven in archieven en hun potentiële gebruikers.
    Open oproep deadline: 30 oktober 2026.
    Access & Agency

    Open Archief 5.0 introduceert Access & Agency als centraal thema. Archieven worden tegenwoordig niet meer beschouwd als schijnbaar objectieve bewaarplaatsen. Archiefpraktijken – zoals het selecteren, beschrijven, ordenen, veiligstellen en beheren van toegang tot archieven – hebben zowel bewuste als onbewuste gevolgen. Ze beïnvloeden de manier waarop verhalen en geschiedenissen worden verteld, bewaard en gewist. Het archief is een krachtig instrument dat invloed heeft op hoe wij ons leven leiden.

    Maar welke macht ligt er bij de gebruikers van het archief? Welke kansen ontstaan ​​er en welke keuzes kunnen er worden gemaakt wanneer archiefmateriaal wordt (her)geactiveerd en aangevuld? En in hoeverre schuilt er agency in het archiefmateriaal zelf, en in de mensen, plaatsen en elementen die erin zijn vastgelegd? We zijn benieuwd naar nieuwe (artistieke) invullingen van access and agency, en hoe deze invullingen archiefpraktijken kunnen inspireren.

    Het project is geïnitieerd en wordt ondersteund door Beeld & Geluid, Nieuwe Instituut, het Internationaal Instituut voor Sociale Geschiedenis en Framer Framed.

    De residentie

    Open Archief 5.0 omvat drie residenties voor kunstenaars, schrijvers, curatoren en onderzoekers. Tijdens een residentie van zes maanden werken zij aan een publicatie, gevoed door hun artistieke praktijk, experimenten en bevindingen. Interactie met de collecties van de drie deelnemende instellingen en het netwerk van Framer Framed staan centraal in het project. De geselecteerde deelnemers ontvangen een bijdrage (honorarium en productiebudget) van € 6.000. De deadline voor het indienen van een voorstel is 30 oktober 2026 om 17.00 uur (CET).

    Met Open Archief stellen de partners hun collecties open voor creatief hergebruik, om zo nieuwe inzichten te ontwikkelen wat betreft de toegankelijkheid en zichtbaarheid van de (digitale) collecties. Op deze manier hopen de instellingen gebruikers beter te faciliteren en makers te ondersteunen bij het ontwikkelen van (autonoom) onderzoek en het creëren van werken. Het residentieprogramma fungeert als een proeftuin voor nieuwe werkwijzen met en binnen archiefcollecties en instellingen; er wordt kritisch gekeken naar bestaande praktijken en toegangsvormen, en er wordt gezocht naar nieuwe manieren om erfgoedmateriaal te activeren.

    De deelnemers worden ondersteund door medewerkers van de vier organiserende partners, externe experts en de vaste samenwerkingspartner en ontwerper Marius Schwarz bij het maken van de publicatie. Van hen wordt verwacht dat zij een betrokken bijdrage leveren aan andere activiteiten die gerelateerd zijn aan het project, zoals de ‘Re:Use Clinics’ en het schrijven van blogberichten.

    Collecties

    De collectie van Beeld & Geluid omvat meer dan een miljoen uur aan historisch audiovisueel materiaal; het Nieuwe Instituut beheert een van de grootste architectuurarchieven ter wereld; de collectie van het IISG richt zich op werk, arbeidsverhoudingen en sociale en emancipatoire bewegingen; de website van Framer Framed fungeert als digitaal archief en presenteert vijftien jaar aan tentoonstellingen, evenementen en betrokken personen. Grote delen van deze collecties worden toegankelijk gemaakt via open-accesslicenties (zoals CC BY) en zijn beschikbaar voor creatief hergebruik.

    Werkperiode

    Open Archief biedt drie residenties aan voor de periode van december 2026 tot en met mei 2027; deze periode biedt ruimte voor onderzoek, experimenten en het maken van concepten. Elke resident ontvangt een vergoeding van € 6.000 (€ 5.000 honorarium en € 1.000 productiebudget). Tijdens de werkperiode hebben de residenten de mogelijkheid om zowel fysiek als online onderzoek te doen en te werken aan een publicatie die zowel in gedrukte als digitale vorm beschikbaar zal zijn. Van de residenten wordt verwacht dat zij minimaal vier dagen per maand aan dit project werken.

    Publicatie en presentatie

    De publicatie volgt de opzet van de hoofdstukken in het boek Open Archief, Artistic Reuse of Archives en zal zowel in gedrukte als in digitale vorm beschikbaar worden gesteld. Naast de publicatie presenteren de residenten hun onderzoek en bevindingen aan het einde van de residentie tijdens een gezamenlijke eindpresentatie, die in juni 2027 bij Framer Framed plaatsvindt.

    Criteria

    Het voorstel moet bestaan ​​uit een nieuw onderzoeksonderwerp en de beoogde publicatievorm (verschillende vormen, zoals tekstuele en visuele bijdragen, zijn welkom), gebaseerd op de collecties van (een of, bij voorkeur, meerdere van) de vier partnerorganisaties. Het voorstel moet:

    • archieven, materialen, praktijken en structuren verkennen en kritisch bevragen;
    • een verband leggen met het centrale thema van Open Archief 5.0: Access & Agency;
    • onderbouwd worden door (het gebruik van) archiefmateriaal uit een of, bij voorkeur, meerdere collecties van de partners.

    We zijn op zoek naar personen die:

    • afgestudeerd zijn en in Nederland wonen met een werkvergunning;
    • zich identificeren als kunstenaar, ontwerper, creatief denker, curator, schrijver of maker;
    • affiniteit hebben met archiefmateriaal, audiovisueel werk, grafisch ontwerp, architectuur, sociale geschiedenis en/of kunst.

    Inzendingen

    Voorstellen kunnen tot 30 oktober 2026, 17.00 uur, in het Engels of Nederlands worden ingediend per e-mail naar openarchief@beeldengeluid.nl.

    Het voorstel moet bestaan uit:

    • een motivatiebrief met een duidelijke en beknopte projectbeschrijving en het beoogde publicatieformat (max 750 woorden);
    • bijlage I: portfolio (max 4 pagina’s);
    • bijlage II: CV (max 2 pagina’s).

    Het voorstel kan links naar video’s of websites bevatten.

    Beoordelingsprocedure

    De jury, bestaande uit vertegenwoordigers van de vier partners en één externe kunstenaar, selecteert drie residenten op basis van de ingediende voorstellen. De drie residenten worden begin november 2026 bekendgemaakt. Het is niet toegestaan ​​om vooraf een conceptversie van het voorstel in te dienen. Kandidaten ontvangen uiterlijk een week na de sluitingsdatum per e-mail een ontvangstbevestiging.

    Wilt u meer weten of heeft u vragen over de procedure? Kijk op www.openarchief.com voor updates, beeldmateriaal, persberichten en blogs, of stuur een e-mail naar Cees Martens, projectleider Open Archief, via cmartens@beeldengeluid.nl.



    Het levende archief / Open Call / Residenties /